2025
instalacja modułowa

Festiwalowa praca Nadii Sayapiny składa się z dwóch elementów. Instalacja Byłyśmy ludźmi. Tęskniłyśmy za pięknem to hołd dla kobiecej pamięci, siły i czułości. Artystka sięga po symbol warkocza, który staje się znakiem siostrzeństwa, wspólnoty i oporu wobec przemocy. Splecione pasma włosów – miękkie, ale wytrwałe – tworzą strukturę przetrwania i codziennego buntu wobec systemów, które próbowały odebrać kobietom głos i godność. Włosy oplatają ogrodzenie – element kontroli i ograniczenia – przekształcając je w wyraz pamięci i bliskości. Każdy warkocz ma inny kształt, kolor i charakter, tak jak różne były historie kobiet, których głosy Sayapina przywołuje. Instalacja nie tworzy jednego pomnika, lecz wiele drobnych form pamięci. Inspiracją dla artystki była dawna mieszkanka Aniołków, Joanna Muszkowska-Penson – lekarka, więźniarka Ravensbrück, działaczka „Solidarności”. Jej losy stają się punktem wyjścia do opowieści o wielu kobietach, które przeżyły obozy, getta i więzienia. Sayapina sięga po cytaty z książek Rzeczy osobiste i Historie osobiste Karoliny Sulej, wydobywając słowa z listów, wspomnień i wywiadów, w których delikatność i troska o wygląd więźniarek stają się formą odwagi i przetrwania.

We Washed Each Other’s Hair

2021
wideo

Instalacji towarzyszy wideo We Washed Each Other’s Hair, w którym różne ręce myją włosy artystki w performatywnym geście troski i wspólnoty. Wideo prezentowane jest wewnątrz dawnego Gimnazjum Rosenbaumów. Była to przedwojenna szkoła żydowska prowadzona przez Ruth Rosenbaum – edukatorkę, która w akcie sprzeciwu wobec rosnących wpływów partii nazistowskiej założyła placówkę przyjazną prześladowanym osobom. Dzięki temu budynek staje się miejscem, gdzie historia i współczesność splatają się jak włosy w warkoczu.

trigger warning: praca odnosi się do doświadczeń więziennych / obozowych

NADYA SAYAPINA – artystka interdyscyplinarna pochodząca z Białorusi. Absolwentka Białoruskiego Państwowego Instytutu Kultury i Sztuki oraz Białoruskiej Narodowej Akademii Nauk. W pracy twórczej wykorzystuje multimedia, performans, instalacje, teksty, rysunek oraz korzysta z metod wywiadu, ankietowania, archiwizowania, praktyk partycypacyjnych i arteterapii. Nadya pracuje w obszarze sztuki zaangażowanej społecznie. Pozycjonuje siebie jako mediatorkę, ujawniając głosy „innych” – wykluczonych, wrażliwych i straumatyzowanych. Uwypukla istotne problemy, otwiera ścieżki refleksji nad sobą, przezwyciężenia traumatycznych doświadczeń i kultywowania empatii.