Mikołaj Chylak
Atlas osiedlowy, 2026
rzeźba
(struktura stalowa, akryl na papierze)
Pusty postument to obiekt o silnym metaforycznym przekazie. Oznaczać może przemijanie, upadek władzy lub ideologii, kryzys autorytetów, zapomnienie. Na znalezionym wśród bloków pustym cokole artysta umieszcza figurę Atlasa, tworząc tym samym tymczasowy pomnik pełen symbolicznych odniesień.
Stojący na postumencie Atlas dźwiga na plecach wielość spraw, których ciężary przygniatają jego postać. Trudnych do uniesienia wspomnień, zagadnień i zobowiązań coraz więcej gromadzimy w naszym bagażu życia. Mimo spiętrzenia, nie wyrzekamy się ich ciężaru i zabieramy je z sobą w dalszą wędrówkę.
Artysta o swojej pracy:
„Postać Atlasa dźwiga na barkach układ geometrycznych brył przypominających fragmenty osiedla, na którym bloki pokryte są rysunkami. Jako artysta tak właśnie zaczynałem – od rysowania po ścianach domów na warszawskim Ursynowie. W festiwalowej rzeźbie odtworzyłem rysunki z dzieciństwa, w których kryło się wiele motywów do dziś obecnych w moich pracach. Są tu między innymi place zabaw, palisady i totemy, wśród których bawiły się dzieci. Jest pogrzeb Malewicza, malarza i jednego z ojców idei nowoczesności w sztuce, także tej architektonicznej. Narysowałem też bloki zrujnowane przez wojnę, które widziałem, jeżdżąc na Ukrainę.
Świat składa się z obrazów, które niesiemy ze sobą. Dźwigamy je niczym mityczny Atlas. Jeśli w słowie „osiedle” zawiera się idea osiadania, zatrzymania się w jednym miejscu, to natłok obrazów jest jak wir, który nas wciąga. Może więc to, że jesteśmy skazani, by nieść ze sobą ten nieustannie powiększający się zbiór, stanowi faktycznie jakąś karę. Czy winą jest tu nasza wiara w obietnice, jakie niosła ze sobą nowoczesność?”
MIKOŁAJ CHYLAK
– artysta działający w różnych obszarach sztuk wizualnych, ze szczególnym uwzględnieniem malarstwa. Tworzy także obiekty przestrzenne wynikające z fascynacji znalezionymi przedmiotami, a także krótkie formy filmowe oraz literackie. W 2000 roku ukończył Wydział Malarstwa na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, a w 2019 roku obronił tu pracę doktorską Atlas jako zbiór i podróż odwołującą się w autorski sposób do koncepcji Aby Warburga i stworzonego przez niego Atlasu Mnemosyne. Obecnie prowadzi Pracownię Malarstwa i Rysunku na Wydziale Wzornictwa macierzystej uczelni. Jest współtwórcą galerii Pracownia Wschodnia w Warszawie, gdzie zdarza mu się występować w roli kuratora wystaw zbiorowych i problemowych. W swojej sztuce bada europejską ideę cywilizacji, jej niespójności, poetyckość, a także tkwiącą w niej przemoc.
