Koncepcja kuratorska

Co się dzieje między blokami

W latach 70. XX wieku przestrzenie wspólne powstającego wówczas gdańskiego osiedla Żabianka kształtowano we współpracy artystów, architektów i urbanistów z mieszkańcami. Ten model pracy z przestrzenią stał się punktem odniesienia dla koncepcji wystawy-spaceru Co się dzieje między blokami*.

Projektując osiedle na Żabiance, uwzględniono ważną rolę sztuki, w przestrzeniach wspólnych umieszczając dzieła ceramiczne gdańskich twórców, m.in. Swietłany Zerling, Jacka Krenza i Edwarda Roguszczaka. Obecność tych prac miała prowadzić do humanizacji i indywidualizacji otoczenia miejskiego blokowiska. Działania te – jak pisał Jacek Krenz – zmierzały do tego, by „uatrakcyjnić, wzbogacić tereny otwarte o taką gamę znaczeń, która dodawałaby osiedlowemu życiu mieszkańców barw, bogatszych przeżyć i nastrojów, a wykluczałaby nudę i szarość”**.

Koncepcja Co się dzieje między blokami przywołuje tradycję dobrych praktyk, by zapytać, jak dziś rozumiemy społeczną i estetyczną rolę sztuki w miejscach wspólnych. Jak artystki i artyści mogą współtworzyć przestrzenie, które nie tylko przełamują monotonię i anonimowość blokowisk, ale też prowokują integrację, budują relacje i kształtują wrażliwość estetyczną.

Realizacje festiwalowe odwołują się do funkcji, jakie niegdyś wyznaczano sztuce w osiedlach: do nadawania otoczeniu wartości emocjonalnych, do inspirowania, edukowania przez sztukę, do włączania mieszkańców w proces współtworzenia. Artystki i artyści – uczestnicząc w projektowaniu, reinterpretowaniu i ożywianiu przestrzeni – ponownie stają się współautorami miejskiego krajobrazu i rytmu życia między blokami.

W miesiącach poprzedzających festiwal NARRACJE zaproszeni twórcy przeprowadzili spotkania, warsztaty i konsultacje z mieszkańcami dzielnicy Żabianka-Wejhera-Jelitkowo-Tysiąclecia, by zaangażować ich w proces współtworzenia. Odnosząc się do idei, która ukształtowała Żabiankę, rozszerzyli obszar jej działania na całą dzielnicę. Prace były realizowane we wszystkich jej częściach i zostaną zaprezentowane podczas festiwalowego spaceru planowanego na osi Żabianka-Jelitkowo.

Co się dzieje między blokami to zaproszenie do przyjrzenia się temu, jak sztuka może dziś wypełniać przestrzenie codzienności — nie jako dekoracja, lecz impuls do spotkania, współdziałania i refleksji nad wspólnym otoczeniem.

 

Kuratorzy NARRACJI #17

Sarmen Beglarian i Sylwia Szymaniak

 

 

* Tytuł zaczerpnięty z poświęconego Żabiance artykułu Teresy Zwierzchowskiej, jaki ukazał się w dzienniku „Wieczór Wybrzeża”.

** Maszynopis Jacka Krenza Osiedle Żabianka. Gdańsk (1977), s. 179.