2025
instalacja

Gdańsk to miasto o złożonej historii: pełne znaków wolności, solidarności i odwagi, ale też miejsc, w których pamięć o cierpieniu, stracie i bezsilności wciąż jest obecna. Bohaterstwo, z którego słynie, ma ludzką twarz. Stoczniowcy, działacze, robotnicy, często uznawani za „bohaterów”,  byli ludźmi, którzy ponieśli ogromny koszt psychiczny, społeczny i rodzinny. Ich heroizm nie był wyborem chwały, ale często odpowiedzią na bezsilność i przemoc.

Do tych doświadczeń odnosi się instalacja Ciężar skrzydeł. Ustawione parami naprzeciwko siebie stoczniowe dźwigi tworzą sylwetki aniołów o rozłożonych skrzydłach. Anioł – nie jako religijny byt, ale jako mityczna figura opiekuńcza, pośrednik pomiędzy cierpieniem a pamięcią. Anioł niekoniecznie „ratuje” – może być świadkiem, niemym towarzyszem lub powiernikiem traumy. Dźwigi jako symboliczne „żurawie pamięci” dźwigają historie, które nigdy nie zostały do końca opowiedziane, lecz towarzyszą każdemu z nas przez całe życie. Są cichym towarzyszem indywidualnego ludzkiego cierpienia: kimś lub czymś, co nie niesie ulgi ani odpowiedzi, ale daje przestrzeń na milczenie, słuchanie i współobecność.

Choć instalacja nie znajduje się bezpośrednio na terenie Aniołków, jej znaczenie szczególnie współbrzmi z tą dzielnicą. Oglądamy ją z parku Steffensów, na terenie którego znajdował się od XIV do początku XIX wieku kościół i szpital Wszystkich Bożych Aniołów – miejsce, które dało współczesnej dzielnicy swą nazwę. Choć dziś po kościele została tylko pamięć, jego symboliczny wymiar wciąż jest zauważalny.

MATEUSZ GZOWSKI – architekt, mieszkaniec gdańskiej dzielnicy Aniołki. Absolwent Wydziału Architektury i Urbanistyki Politechniki Gdańskiej. Doświadczenie zawodowe zdobywał w pracowniach w Polsce i za granicą. Posiada kilkukrotnie nagradzaną, autorską pracownię architektoniczną. Swoją działalność skupia na obiektach zabytkowych oraz nowych osadzonych w tkance historycznej. Interesuje go wielowarstwowość i interdyscyplinarność tworzonych przez niego projektów. Wyznaje zasadę spójności, umiarkowania oraz osadzenia kulturowego idei projektowej.