2025
witraż

W swojej pracy Rybkowski odnosi się do pojęcie traumy i do trwałości jej śladu. Pęknięta szyba z przedstawieniem nieba jest swoistym zapisem pewnego zdarzenia – zdarzenia destrukcyjnego, którego znakiem szczególnym staje się owe pęknięcie.

W tytule pracy artysta wprawdzie zadaje pytanie, jest jednak daleki od poszukiwania odpowiedzi na nie. Pęknięcie u Rybkowskiego staje się symboliczne i oznacza traumę – silną reakcję psychiczną i emocjonalną po wydarzeniu, które było nagłe i ekstremalnie stresujące. Przyczyna traumy i waga jej znaczenia jest różna u każdego z nas. Według koncepcji trójdzielnej mózgu, autorstwa Paula D. MacLeana, każdy człowiek funkcjonuje według trzech trybów, które można symbolicznie przypisać trzem kolorom: czerwonemu, niebieskiemu i zielonemu. Powiązane są one z emocjami, zachowaniem i reakcjami na stres, także w kontekście traumy. Posługujemy się trzema systemami – emocjonalnym, racjonalnym i regulującym, a trauma może zniekształcać dominujące tryby i wpływać na nasze zachowania. Nasze reakcje w zależności od predyspozycji mogą stawać się dosadne, możemy reagować wybuchami złości lub wycofaniem.

Rybkowski w swojej pracy skupia się na scaleniu, naprawie, a nawet zabliźnieniu skutków traumatycznego wydarzenia. Zdarzenie, o jakim mowa, jest destabilizujące, a charakterystyczna dla pękającej szyby forma, połączona w całość w technice witrażu, staje się jego zapisem. Rybkowski swoimi działaniami nie maskuje trudnych zdarzeń, ale zamienia ich efekt w zdobny ornament. Pęknięcie może stać się symbolem przełomu lub zmiany po trudnych doświadczeniach – wskazuje na proces, nie tylko na ból.

FILIP RYBKOWSKI – artysta wizualny. Absolwent Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W swojej praktyce wykorzystuje krytyczny akt rekonstrukcji połączony z refleksją nad politycznym charakterem gestów przywracania, odtwarzania i konserwacji. Jego prace przekraczają tradycyjne granice malarstwa, wkraczając na pole mozaiki, objet trouvé i instalacji. Interesuje go problematyczny status autentyczności i procesy historycznej konstrukcji pamięci. Artysta skupia uwagę na kwestii porządków i norm oraz ich kontroli jako mechanizmów władzy umożliwiających formowanie i naginanie kolektywnego, społecznego i politycznego ciała.